ÇEK CUMHURİYETİ’NE İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER, 6.2.2019

a. Demografik Veriler:

Yüzölçümü:78.866 km2 (%54’ü tarımsal, %33’ü ormanlık alan)

Nüfusu:10.637.794 (Ekim 2018)

Nüfus yaş ortalaması:41,9

Nüfus yoğunluğu:134 kişi/km2

Nüfus artış oranı:% -0,09

Ortalama yaşam:Kadın: 80 / Erkek: 73,9

Okur yazar oranı:% 99,9

Hanehalkı Büyüklüğü: 3,8 kişi

Büyük kentler:Prag (1,28 milyon), Brno (387 bin), Ostrava (324 bin), Plzen (175 bin)

İdari Bölünme:13 bölge (kraj) ve başkent (hlavnimesto) Prag: Jihocesky, Jihomoravsky, Karlovarsky, Kralovehradecky, Liberecky, Moravskoslezsky, Olomoucky, Pardubicky, Plzensky, Stredocesky, Ustecky, Vysocina, Zlinsky

Kentleşme Oranı:% 74

b. Ülkenin Siyasi Yapısı:

Çek Cumhuriyeti, Çekoslovakya’nın 1 Ocak 1993 tarihinde barışçıl bir biçimde ikiye ayrılmasıyla kurulmuştur. Ülkenin yönetim biçimi çok partili parlamenter demokrasi olup; devletin başı Cumhurbaşkanı, icra organının başı ise üstün icra yetkileriyle donatılmış olan Başbakan’dır. 20-21 Ekim 2017 tarihlerinde Parlamentonun alt kanadı Temsilciler Meclisi için yapılan seçimlerden Gayrımemnun Vatandaşlar Hareketi (ANO) %29,64 oy oranıyla birinci parti olarak çıkmıştır. Cumhurbaşkanı tarafından Hükümeti kurma görevi ANO lideri Andrej Babiş’e verilmiştir. ANO lideri Babiş, aylar süren koalisyon kurma çalışmalarından sonra Komünist Parti’nin dışarıdan desteği sayesinde Sosyal Demokrat Parti ile bir koalisyon hükümeti kurmuş ve yeni hükümet 11 Temmuz 2018 günü Meclis’ten güvenoyu almıştır.

Cumhurbaşkanı, halk tarafından beş yıl için seçilir ve en fazla iki dönem üst üste görev yapabilir. Ocak
2018’de Cumhurbaşkanlığı seçimleri iki tur halinde yapılmış, mevcut Cumhurbaşkanı Miloş Zeman ikinci turda %51,4 oy oranıyla Cumhurbaşkanlığına yeniden seçilmiştir. Çek Cumhuriyeti’nin üçüncü Cumhurbaşkanı Miloş Zeman, 8 Mart 2013 tarihinden bu yana görevini sürdürmekte olup, müteakip Cumhurbaşkanlığı seçimleri 2023 yılı Ocak ayından önce yapılacaktır.

Parlamento, 200 üyeli Temsilciler Meclisi ile 81 üyeli Senato’dan oluşmaktadır. 20-21 Ekim 2017 tarihlerinde gerçekleştirilen seçimlerle yenilenen Temsilciler Meclisi Başkanlığına Gayrimemnun Vatandaşlar Hareketi’nden (ANO) Radek Vondracek seçilmiştir. Senato Başkanlığına ise 14 Kasım 2018 tarihinde Halkın Demokrasisi Partisi (ODS) mensubu Jaroslav Kubera seçilmiştir.

Senato 1/3 yenileme seçimleri ile yerel yönetim seçimleri 5-6 Ekim 2018 tarihlerinde
gerçekleştirilmiştir. Senato yenileme seçimlerinden muhalefetteki merkez sağ Halkın Demokrasisi Partisi (ODS)mutlak bir galibiyetle çıkmıştır. Yerel seçimlerde, Hıristiyan Demokratlar (KDU-CSL) yerel meclislerde en fazla üyeliği elde etmiş, Başbakan Babiş’in partisi ANO ise ülke genelinde en fazla oyu elde eden parti olmuş, ancak başkent Prag’ı kaybetmiştir.

Seçimler:

Milletvekilleri dört, Senatörler ise altı yıl için seçilmektedirler. Senato’nun 1/3’ü iki yılda bir yapılan seçimlerle yenilenmektedir.

Son Temsilciler Meclisi seçimleri ise, 20-21 Ekim 2017 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir. Müteakip Temsilciler Meclisi seçimlerinin 2021 Ekim ayında yapılması öngörülmektedir.


c. Ekonomik Veriler:

Para BirimiÇek Kronu - CZK

Ocak 2019 itibariyle: 1 ABD Doları: 22,644 Çek Kronu; 1 Euro: 25,69 Çek Kronu (Kaynak: Çek Merkez Bankası

GSYİH216 milyar ABD Doları (2017)

GSYİH Sektörel Dağılım

Tarım ve balıkçılık : % 2,5

Sanayi ve inşaat :% 37,7

Hizmetler:% 59,71

Kişi başına Milli Gelir20.415 ABD Doları (2017)

Genel Bütçe Gelirleri64,592 milyar ABD Doları (2018)

Genel Bütçe Harcamaları64,456 milyar ABD Doları (2018)

Bütçe Açığı-136 milyon ABD Doları (2018)

Büyüme Hızı%2,4 (2018 ilk altı ay)

Yıllık İşsizlik oranı% 1,9 (Kasım 2018)

Yıllık Enflasyon% 2,1 (Kasım 2018)

İşgücünün Sektörel Dağ. Tarım%2,5

Sanayi%37,7

Hizmetler%59,7

Cari Fazla2,418 milyar ABD Doları (2017)

Döviz rezervi134,7 milyar ABD Doları (2017)

Dış Borç Yükü10,85 milyar ABD Doları (2017)

İç Borç Yükü58,63 milyar ABD Doları (2017)

İhracat187,843 milyar ABD Doları (Ocak-Kasım2018)

Temel İhracat Kalemleri:Binek otomobilleri ve insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar; Motorlu araçların parçaları ve erişimi; Otomatik veri işleme makineleri; Optik okuyucu, verilerin kopyalanması için makine vb.; Telefon setleri ve diğer cihazlar; Oturmaya mahsus mobilyalar ve bunların aksam ve parçaları; Gerilimi 1000 voltu geçmeyen elektrik devrelerinin anahtarlanmasına, korunmasına veya elektrik devresinden bağlantı yapmaya mahsus elektrik teçhizatı, İzole edilmiş teller, kablolar ve diğer izole edilmiş elektrik iletkenleri; Elektrikli aydınlatma / sinyalizasyon donanımı, ön cam silecekleri, buz çözücüleri vb.; Bir ölçüm cihazı ile donatılmış, sıvı içeren pompalar; hidrolik asansörler ; Televizyon alımı uygulaması olmayan monitörler ve projektörler; TV için resepsiyon uygulaması.

İhracat yaptığı ülkeler:Almanya, Slovakya, Polonya,Fransa, İngiltere,Avusturya, İtalya, Hollanda, Macaristan,İspanya. (Ülkemiz 18. sıradadır)

İthalat170,30 milyar ABD Doları (Ocak-Kasım2018)

Temel İthalat Kalemleri:Motorlu araçların parçaları ve erişimi; Telefon setleri; Otomatik veri işleme makineleri; optik okuyucu, verilerin kopyalanması için makine vb.; Binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar; Tedavide veya korunmada kullanılmak üzere karışık olan veya, karışık olmayan ürünlerden oluşan ilaçlar; Elektronik entegre devreler; İzole edilmiş teller, kablolar (koaksiyel kablolar dahil) ve diğer izole edilmiş elektrik iletkenleri; Petrol yağları ve bitümlü minerallerden elde edilen yağlar; Oturmaya mahsus mobilyalar ve bunların aksam ve parçaları; Plastikten diğer eşyalar.

İthalat Yaptığı Ülkeler:Almanya, Çin, Polonya, Slovakya, İtalya,Fransa, Rusya,Avusturya, Hollanda, ABD. (Ülkemiz 20. sıradadır.)

Ülkeye gelen doğrudan yabancı yatırımlar3,418 milyar ABD Doları (2018 Ağustos)

Ülkeye gelen doğrudan kümülatif yabancı yatırımlar121,9 milyar ABD Doları (31.12.2016)

Çek Cumhuriyeti’nin diğer ülkelere yaptığı yatırımlar5,8 milyar ABD Doları (2018 Ağustos)

Çek Cumhuriyeti’nin diğer ülkelere yaptığı kümülatifyatırımlar19,4 milyar ABD Doları (31.12.2016)

Türkiye’nin Çek Cumhuriyeti’ne ihracatı1,58 milyar ABD Doları (Ocak-Kasım 2018)

Türkiye’nin Çek Cumhuriyeti’nden ithalatı2,09 milyar ABD Doları (Ocak-Kasım 2018)

Toplam İkili Ticaret Hacmi3,68 milyar ABD Doları (Ocak-Kasım 2018)

d. Etnik Durum, din ve mezhep yapısı:

Etnik Yapı:Çek (% 90,4), Moravyalı (% 3,7), Slovak (%1,9), diğerleri (% 4)(Roman, Polonyalı, Alman, Ukraynalı, Vietnamlı, Silesyalı)

Yabancı nüfus(2018):566.931

Ukraynalılar (131.709), Slovaklar (116.817), Vietnamlılar (61.143), Ruslar (38.223), Polonyalılar (21.279), Almanlar (21.267)

Dinler:Belirsiz (%45,2), Ateist (%34,2), Katolik (%10,3), Deist (%7,1), Protestan (% 3), Ortodoks (% 0,2).

Çek Cumhuriyeti’nde çoğu Arap ülkelerinden gelmiş olan Müslümanların sayısı 20 bin civarında olup; Prag’da biri toplumumuz mensuplarına ait iki mescit ve Brno’da bir cami bulunmaktadır.


Pazartesi - Cuma

09.00 - 12.30

Konsolosluk Şubesi Müracaat: 09.00-12.30 Ticaret Müşavirliği (Commercial Counsellor): prag@ekonomi.gov.tr
1.1.2019 1.1.2019 Yılbaşı
19.4.2019 19.4.2019 Good Friday (Paskalya)
22.4.2019 22.4.2019 Easter Monday (Paskalya)
1.5.2019 1.5.2019 1 Mayıs İşçi Bayramı
8.5.2019 8.5.2019 Çek Kurtuluş Günü
4.6.2019 4.6.2019 Ramazan Bayramı 1.Günü
5.7.2019 5.7.2019 St. Cyril ve St. Methodius Günü
6.7.2019 6.7.2019 Jan Hus Günü
11.8.2019 11.8.2019 Kurban Bayramı 1. Günü
28.9.2019 28.9.2019 Çek Milli Günü
28.10.2019 28.10.2019 Çek Cumhuriyet Günü
29.10.2019 29.10.2019 Cumhuriyet Bayramı
17.11.2019 17.11.2019 Özgürlük ve Demokrasi için Mücadele Günü
24.12.2019 24.12.2019 Noel Arifesi
25.12.2019 26.12.2019 Noel