ÇEK CUMHURİYETİ’NE İLİŞKİN TEMEL BİLGİLER, 22.5.2020

a. Demografik Veriler:

Yüzölçümü:78.866 km2 (%54’ü tarımsal, %33’ü ormanlık alan)

Nüfusu: 10 681 161 (Eylül 2019)

Nüfus yaş ort.: 41,9

Nüfus yoğunluğu:134 kişi/km2

Nüfus artış oranı:% -0,09

Ortalama yaşam:Kadın: 80 / Erkek: 73,9

Okur yazar oranı:% 99,9

Hane halkı büyüklüğü: 3,8 kişi

Büyük kentler: Prag (1,28 milyon), Brno (387 bin), Ostrava (324 bin), Plzen (175 bin)

İdari bölünme:13 bölge (kraj) ve başkent (hlavnimesto) Prag: Jihocesky, Jihomoravsky, Karlovarsky, Kralovehradecky, Liberecky, Moravskoslezsky, Olomoucky, Pardubicky, Plzensky, Stredocesky, Ustecky, Vysocina, Zlinsky

Kentleşme Oranı:% 74

b. Ülkenin Siyasi Yapısı:

Çek Cumhuriyeti, Çekoslovakya’nın 1 Ocak 1993 tarihinde barışçıl bir biçimde ikiye ayrılmasıyla kurulmuştur. Ülkenin yönetim biçimi çok partili parlamenter demokrasi olup; devletin başı Cumhurbaşkanı, icra organının başı ise güçlü icra yetkileriyle donatılmış olan Başbakan’dır. 20-21 Ekim 2017 tarihlerinde Parlamentonun alt kanadı Temsilciler Meclisi için yapılan seçimlerden Gayrımemnun Vatandaşlar Hareketi (ANO) yüzde 29,64 oy oranıyla birinci parti olarak çıkmış olup, Cumhurbaşkanı tarafından Hükümeti kurma görevi ANO lideri Andrej Babiş’e verilmiştir. ANO lideri Babiş, aylar süren koalisyon kurma çalışmalarından sonra Komünist Parti’nin dışarıdan desteği sayesinde Sosyal Demokrat Parti ile bir koalisyon hükümeti kurmayı başarmış ve yeni hükümet 11 Temmuz 2018 günü Meclis’ten güvenoyu almıştır.

Cumhurbaşkanı, halk tarafından beş yıl için seçilir ve en fazla iki dönem üst üste görev yapabilir. Ocak 2018’de Cumhurbaşkanlığı seçimleri iki tur halinde yapılmış, mevcut Cumhurbaşkanı Miloş zeman ikinci turda yüzde 51,4 oy oranıyla Cumhurbaşkanlığına yeniden seçilmiştir. Çek Cumhuriyeti’nin üçüncü Cumhurbaşkanı Miloş Zeman, 8 Mart 2013 tarihinden bu yana görevini sürdürmekte olup, müteakip Cumhurbaşkanlığı seçimleri 2023 yılı Ocak ayında yapılacaktır.

Parlamento, 200 üyeli Temsilciler Meclisi ile 81 üyeli Senato’dan oluşmaktadır. 20-21 Ekim 2017 tarihlerinde gerçekleştirilen seçimlerle yenilenen Temsilciler Meclisi Başkanlığına Gayrımemnun Vatandaşlar Hareketi’nden (ANO) Radek Vondracek seçilmiştir. Senato Başkanlığına 14 Kasım 2018 tarihinde seçilen Halkın Demokrasisi Partisi (ODS) mensubu Jaroslav Kubera’nın 20 Ocak 2020 tarihinde vefati üzerine, yerine 19 Şubat 2020 tarihinde Senatör Milos Vystrcil (ODS) seçilmiştir.

Senato 1/3 yenileme seçimleri ile yerel yönetim seçimleri 5-6 Ekim 2018 tarihlerinde gerçekleştirilmiş olup, müteakip 1/3 yenileme seçimleri 2020 yılı sonbahar döneminde yapılacaktır. Son Senato yenileme seçimlerinden muhalefetteki merkez sağ Halkın Demokrasisi Partisi (ODS) mutlak bir galibiyetle çıkmıştır. Son yerel seçimlerde ise, Hıristiyan Demokratlar (KDU-CSL) yerel meclislerde en fazla üyeliği elde etmiş, Başbakan Babiş’in partisi ANO ise ülke genelinde en fazla oyu elde eden parti olmuş, ancak sembolik önemi olan Prag’ı kaybetmiştir.

Seçimler:

Milletvekilleri dört, Senatörler ise altı yıl için seçilmektedirler. Senato’nun 1/3’ü iki yılda bir yapılan seçimlerle yenilenmektedir.

Son Temsilciler Meclisi seçimleri ise, 20-21 Ekim 2017 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir. Müteakip Temsilciler Meclisi seçimlerinin 2021 yılı Ekim ayında yapılması öngörülmektedir.

c. Ekonomik Veriler:

Para Birimi:Çek Kronu – CZK (2019 ortalaması):

1 ABD Doları: 22,934 CZK

1 Euro: 25,672 CZK

(Kaynak: Çek Merkez Bankası)

GSYİH:246 milyar ABD Doları (2019)

GSYİH Sektörel Dağılımı:Tarım ve balıkçılık : % 2,5

Sanayi ve inşaat : % 37,7

Hizmetler: % 59,71

Kişi başına Milli Gelir: 23.053 ABD Doları (2019)

Genel Bütçe Gelirleri: 66,412 milyon ABD Doları (2019)

Genel Bütçe Harcamaları: 67,661 milyon ABD Doları(2019)

Bütçe Açığı:-1.249 milyon ABD Doları (2019)

Büyüme Hızı: % 2.4 (2019)

İşsizlik oranı: % 2,8 (2019)

Enflasyon oranı: % 2,8 (2019)

İşgücünün Sektörel Dağılımı:
Tarım%2,5

Sanayi%37,7

Hizmetler% 59,7

Cari açık/fazla:714 milyon ABD Doları (2018)

Döviz rezervi:147,7 milyar ABD Doları (2019)

Dış Borç Yükü:10.83 milyar ABD Doları (2018)

İç Borç Yükü: 63.79 milyar ABD Doları (2018)

İhracat (2019):198,04 milyar ABD Doları (2019)

Temel İhracat Kalemleri: Binek otomobilleri ve insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar; motorlu araçların parçaları ve erişimi; otomatik veri işleme makineleri; optik okuyucu, verilerin kopyalanması için makine vb.; telefon setleri ve diğer cihazlar; oturmaya mahsus mobilyalar ve bunların aksam ve parçaları; gerilimi 1000 voltu geçmeyen elektrik devrelerinin anahtarlanmasına, korunmasına veya elektrik devresinden bağlantı yapmaya mahsus elektrik teçhizatı, izole edilmiş teller, kablolar ve diğer izole edilmiş elektrik iletkenleri; elektrikli aydınlatma/ sinyalizasyon donanımı, ön cam silecekleri, buz çözücüleri vb.; bir ölçüm cihazı ile donatılmış, sıvı içeren pompalar; hidrolik asansörler ; televizyon alımı uygulaması olmayan monitörler ve projektörler; TV için resepsiyon uygulaması.

İhracat yaptığı ilk 10 ülke: Almanya, Slovakya, Polonya, Fransa, İngiltere, Avusturya, İtalya, Hollanda, Macaristan, İspanya. (Ülkemiz 19. sıradadır.)

İthalat (2019): 175,60 milyar ABD Doları

Temel İthalat Kalemleri: Motorlu araçların parçaları ve erişimi; telefon setleri ve diğer cihazlar; otomatik veri işleme makineleri; optik okuyucu, verilerin kopyalanması için makine vb.; tedavide veya korunmada kullanılmak üzere karışık olan veya, karışık olmayan ürünlerden oluşan ilaçlar; binek otomobilleri ve esas itibariyle insan taşımak üzere imal edilmiş diğer motorlu taşıtlar; petrol yağları ve bitümlüminerallerden elde edilen yağlar (ham); elektronik entegre devreler; izole edilmiş teller, kablolar (koaksiyel kablolar dahil) ve diğer izole edilmiş elektrik iletkenleri; Petrol yağları ve bitümlü minerallerden elde edilen yağlar (ham olmayan) koltuklar, oturma grupları.

İthalat Yaptığı ilk 10 ülke: Almanya, Çin, Polonya, Slovakya, İtalya, Fransa, Hollanda, Rusya, Avusturya, ABD (Ülkemiz 19. sırada yer almaktadır).

Ülkeye gelen doğrudan yabancı yatırımlar: 3,418 milyar ABD Doları (2018 Ağustos)

Ülkeye gelen doğrudan kümülatif yabancı yatırımlar: 121.9 milyar ABD Doları (2016 Aralık)

Çek Cumhuriyeti’nin diğer ülkelere yaptığı yatırımlar: 5,8 milyar ABD Doları (2018 Ağustos)

Çek Cumhuriyeti’nin diğer ülkelere yaptığı kümülatif yatırımlar: 19,4 milyar ABD Doları (2016 Aralık)

Türkiye’nin Çek Cumhuriyeti’ne İhracatı: 1,66 milyar ABD Doları (2019)

Türkiye’nin Çek Cumhuriyeti’nden İthalatı: 1,92 milyar ABD Doları (2019)

Toplam İkili Ticaret Hacmi: 3,58 milyar ABD Doları (2019)

f. Din ve mezhep yapısı:

Yabancı nüfus(2019):Ukraynalılar (145.518), Slovaklar (121.278), Vietnamlılar (61.954), Ruslar (38.207), Polonyalılar (21.767), Almanlar (21.478)

Dinler: Agnostik (%45,2), Ateist (%34,2), Katolik (%10,3), Deist (%7,1), Protestan (% 3), Ortodoks (% 0,2).


Çek Cumhuriyeti’nde çoğu Arap ülkelerinden gelmiş olan Müslümanların sayısı tahminen 20 bin civarında olup; Prag’da biri toplumumuz mensuplarına ait iki mescit ve Brno’da bir cami bulunmaktadır.




Atatürk

Egemen Bağış Ambassador
Monday - Friday

09.00 - 12.30

1/1/2021 1/1/2021 New Year's Day
4/2/2021 4/2/2021 Good Friday
4/5/2021 4/5/2021 Easter Monday
5/1/2021 5/1/2021 May Day
5/8/2021 5/8/2021 Liberation Day
5/13/2021 5/13/2021 Eid al-Fitr
7/5/2021 7/5/2021 St. Cyril and St. Methodius Day
7/6/2021 7/6/2021 Jan Hus Day
7/20/2021 7/20/2021 Eid al-Adha
9/28/2021 9/28/2021 Czech Statehood Day
10/28/2021 10/28/2021 Independence Day
10/29/2021 10/29/2021 Republic Day
11/17/2021 11/17/2021 Freedom and Democracy Day
12/24/2021 12/24/2021 Christmas Eve
12/25/2021 12/25/2021 Christmas Day
12/26/2021 12/26/2021 2nd Day of Christmas