Türkiye Cumhuriyeti

Prag Büyükelçiliği

Konuşma Metinleri

18 Mart Şehitler Günü vesilesiyle Büyükelçi Cihad Erginay'ın konuşması (Pardubice, 18 Mart 2014), 18.03.2014

Her yıl 18 Mart’ta, tarihimize altın harflerle yazılan Çanakkale Zaferi’nin yıldönümünü kutlamanın onurunu yaşamakta, aynı anda kutsal vatanımız için canlarını feda ederek ebediyete intikal eden tüm şehitlerimizin yüce hatırası önünde rahmet, minnet ve saygıyla eğilmekteyiz.

Bu çerçevede bizler de bugün, Birinci Dünya Savaşı koşullarının tüm zorluklarına ve birçok cephede mücadele ediyor olmamıza rağmen 1916 yılında Çanakkale’den gelerek Galiçya Cephesinde şehit düşmüş kahraman askerlerimizin anısına yapılmış olan Pardubice Şehitliğimizde bir araya gelmiş bulunuyoruz.

Bu vesileyle, Belediye Başkan Yardımcısı Sayın Jindrich Tauber ve Pardubice Valiliği Organizasyon ve Hukuk Bölümü ile Ticaret Ofisi Başkanı Miroslav Mocek, Çek Silahlı Kuvvetlerinin değerli temsilcileri, Çek Cumhuriyeti’nde görev yapan değerli yabancı Askeri Temsilciler ile diğer Pardubice yetkililerini de aramızda görmekten duyduğum memnuniyeti dile getirmek istiyorum. Her yıl şehitlerimizi anma törenlerimize katılarak, bu önemli günde bizleri yalnız bırakmamanız bizler ve Çek Cumhuriyeti’ndeki toplum mensuplarımız için büyük anlam taşımaktadır.

Her yıl gerçekleştirdiğimiz anma törenlerinin Çanakkale ile 11 Eylül 2012 tarihinde imzalanan Mutabakat Muhtırası ile kardeş kent ilişkisi tesis etmiş olan Pardubice’de düzenlenmesi bizler için ayrı bir anlam ifade etmektedir. Ortak bir geçmişi olan bu iki şehrimizin attıkları bu adımın, Türk ve Çek toplumlarını birbirine yakınlaştırdığına inanıyor, önyargıların kırılmasında, karşılıklı hoşgörü ve anlayışın artılmasında, işbirliği ortamının yaratılmasında önemli bir araç olduğunu düşünüyoruz. Bu ilişkinin derinleşerek devam etmesini temenni ediyor, her türlü desteğe hazır olduğumuzun bu vesileyle altını çiziyorum.

Hafızalarımızı tazelemek üzere, şehitlerimiz ve şehitliğimize ilişkin olarak kısaca bilgi sunmak istiyorum.

Birinci Dünya Savaşı olanca şiddeti ile devam etmekteyken, Rus Çarlık Ordusu 1916 Haziran ayında Galiçya bölgesinde Avusturya kuvvetlerine karşı büyük bir saldırıya geçmiştir. Rus kuvvetlerinin bölgede kısa zamanda üstünlük sağlaması karşısında, cepheden sorumlu Alman Başkomutan, Osmanlı Başkomutanlığından yardım talep etmiştir. Talep, Almanya ve Avusturya-Macaristan İmparatorlukları ile mevcut ittifak ilişkileri kapsamında olumlu değerlendirilmiş ve Çanakkale’den 15. Osmanlı Kolordusu bu bölgeye sevk edilmiştir. Gönderilen asker sayısı bazı kaynaklara göre 32.000, bazılarına göre ise 20.000’dir. Tarihi kayıtlar, Kolordumuzun cephede zor görevleri başarıyla üstlendiğini göstermektedir. Vatan toprağından binlerce kilometre uzakta, tümüyle yabancı bir ortamda büyük bir kahramanlık örneği ortaya koyan Kolordumuz Galiçya Cephesinde 5.000 civarında şehit vermiştir.

Savaş şartlarında değişik yerlerde toprağa verilen aziz şehitlerimizin 1.190’ı bugünkü Çek Cumhuriyeti topraklarında yatmaktadır. Şehitlerimizin bir kısmı cephe gerisinde tedavi gördükleri hastanelerde vefat ederek buralara defnedilmişler, diğerlerinin ise naaşları buralara nakledilmiştir.

Bugün bir araya geldiğimiz Pardubice şehitliğinde 508, Hodonin şehitliğinde 387, Valasske Meziriçi şehitliğinde 205 vatan evladımız yatmaktadır.




Değerli Konuklar,

Bu yıl, tarihin ortak sayfalarını paylaştığımız Çek Cumhuriyeti ile diplomatik ilişkilerimizin tesisinin 90. yıldönümüne tekabül etmektedir. Geçtiğimiz 90 yıl içerisinde dünyada ve iki ülke tarihinde pekçok değişim yaşanmış, değişmeyen tek unsur ise Türk ve Çek halkları arasındaki güçlü dostluk bağı olmuştur.

Bu nedenledir ki, ülkelerine bu topraklarda hizmet ederken şehitlik mertebesine ulaşmış olan evlatlarımızı gönül rahatlığı ile dost ve müttefik Çek Cumhuriyeti’ne ve Çek halkına emanet etmekteyiz. Çek topraklarında bulunan üç şehitliğimiz, Türk tarihinin olduğu kadar Çek tarihinin de bir parçasını yansıtmaktadır. Şehitliklerimiz, Türk ve Çek halklarının ve tarihlerinin kesiştiği önemli noktalardır.

Bu ortak mirasa verdiğimiz değerin bir göstergesi olarak şehitliklerimizde son bir yıl içerisinde onarım ve yenileme çalışmaları yapılarak, şehitlerimizin aziz hatırasına daha yaraşır duruma getirilmeleri sağlanmıştır. Özellikle bu töreni gerçekleştirdiğimiz Pardubice şehitliğimiz burada yatan tüm şehitlerimizin isimlerini de sergileyecek şekilde kapsamlı bakımdan geçmiştir. Şehitlerimizin isimlerine baktığımızda bulunulan özveri ve tarihimizin büyüklüğü daha iyi anlaşılıyor. İşkodralı Ahmet Oğlu Ahdi, Kosovalı İbrahim oğlu İslam, Gümülcineli Hacı Mehmet oğlu Hafız, Mardinli Şakir oğlu Selim, Beyrutlu Ali oğlu Mahmut, Aksaraylı İbrahim oğlu Şakir, Bartınlı Mehmet oğlu Ali ve diğerlerinin 1916’da evlerinden ve sevdiklerinden yüzlerce kilometre uzakta şehit olarak Hakkın rahmetine ve buradaki nihai istirahatgahlarına kavuştuklarını böylelikle yüz yıl sonra daha iyi idrak edebiliyoruz.

Şehitliklerimizin onarım ve bakım çalışmalarında emeği geçen herkese ve desteklerini bizden esirgemeyen Çek makamlarına teşekkürü bir borç biliyorum.

Ayrıca, Pardubice Valiliği ve Belediyesi’nin tüm çalışanlarına şehitliğimize gereken özeni gösterdikleri için özellikle şükranlarımı sunuyorum.

Anma töreninin kusursuz icrasına katkılarından dolayı Savunma Bakanlığı yetkililerine de teşekkür ediyorum.

Bu önemli günde değinmek istediğim son bir husus ise Dışişleri Bakanlığı camiası olarak 28 ayrı Ermeni terör örgütü kaynaklı saldırıda 42 diplomatımızı kaybetmiş olmamızdır. Onlar sadece Türk oldukları için ve Türk milletini temsil ettikleri için şehit olmuşlardır. Dışişleri Bakanlığı mensupları olarak şehitlerimizin emanetini yüceltmeye ve dünyanın dört bir yanında her ne zorlu koşulda olursa olsun ülkemizin menfaatlerini savunmaya devam edeceğiz. Bizler, görevimizi ifa ederken, ebedi düşmanlık anlayışının sadece acılara sebep olduğu ve barış arayışının esas olması gerektiği mesajını vermeyi sürdüreceğiz.

Türk milleti vatan uğruna canlarını seve seve veren şehitlerimizin ve gazilerimizin değerini daima bilmiştir. Onları asla unutmamıştır ve unutmayacaktır. Öncelikle, emsalsiz özverileriyle daha parlak yarınlar için ülkemizin çıkarlarını müdafaa eden ve bugün burada Albay Bayram Önel tarafından temsil edilen Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarına ve Gazilerimize şükranlarımı sunmak istiyorum.

Başta ebedi Başkomutan Mustafa Kemal Atatürk ve onun silah arkadaşları olmak üzere; kutsal vatan ve müttefik topraklarını canları pahasına müdafaa ederek şehitlik mertebesine ve onuruna erişen aziz şehitlerimizi minnet ve şükranla hatırlıyor, hatıraları önünde saygı ile eğiliyoruz.

Ruhları şad olsun.

Şimdi Prag Camisi İmamı Sayın Saadettin Eğlenceoğlu’nu şehitlerimiz anısına dua okumak üzere davet etmek istiyorum ve hepinize teşekkür ediyorum.